Świadczenia nienależnie pobrane (2014 - 2016)

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku wydanym na skutek skargi przygotowanej przez zespół Ośrodka Poradnictwa SPES uchylił decyzje Prezydenta Miasta Rybnika i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach wadliwie stwierdzające, iż wypłacony zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem nienależnie pobranym. Zgodnie z wyrokiem treść decyzji administracyjnej powinna być zrozumiała dla osoby niepełnosprawnej, w tym przypadku dla osoby niesłyszącej, co wymaga dochowania szczególnej staranności ze strony urzędników.  

Głuchoniema mieszkanka Rybnika od wielu lat korzystała z naszej pomocy prawnej. Klientka miała poważne problemy w codziennym funkcjonowaniu związane głównie z komunikacją z otoczeniem. Od dzieciństwa wymagała stałej pomocy innych osób, obecnie pozostaje pod opieką męża, który również jest osobą niesłyszącą i niepełnosprawną. W 2011 roku złożyła w KRUS wniosek o rentę rodzinną po ojcu, jednakże decyzja przyznająca świadczenie została wydana dopiero w 2014 roku. Tak długi czas oczekiwania był spowodowany toczącym się na drodze sądowej postępowaniem w tej sprawie.  KRUS złożył apelację od wyroku I instancji, a po przegranej w II instancji, przez ponad rok ustalał wysokość renty. W tym czasie klientka miała przyznany zasiłek pielęgnacyjny, co dla Prezydenta Miasta Rybnika stało się podstawą wydania decyzji uznającej, że kwoty zasiłku pielęgnacyjnego wypłacone w okresie, w którym była uprawniona do renty rodzinnej i dodatku pielęgnacyjnego są nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnym – nie można pobierać tych samych świadczeń w dwóch instytucjach jednocześnie. 

Zapewniliśmy pomoc prawną w postępowaniu administracyjnym  - sporządziliśmy odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Rybnika do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.  

W uzasadnieniu skargi podnieśliśmy, że w sytuacji skarżącej nie miało miejsca równoczesne pobieranie zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego. W okresie pobierania zasiłku pielęgnacyjnego nie była świadoma, że zaistniały okoliczności powodujące ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych, gdyż o fakcie, że przysługuje jej dodatek pielęgnacyjny mogła się dowiedzieć dopiero z treści decyzji rentowej KRUS. Przed tą datą nie posiadała informacji o zmianach w uprawnieniu do przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego. 

Zwróciliśmy uwagę, że organ wydający decyzje nie wykazał, iż poinformował należycie o okolicznościach, w których prawo do świadczenia nie przysługuje. Zaznaczyliśmy, że wydane decyzje dotyczą osoby, która  od najmłodszych lat swojego życia wymagała stałej pomocy innych osób. Z uwagi na znaczne problemy w codziennym funkcjonowaniu i komunikacji społecznej oraz trudności w rozumieniu tekstu pisanego (język polski jest dla niej językiem obcym szczególnie w formie pisanej) nie może zgodzić się ze stwierdzeniem, że została pouczona w sposób dla niej zrozumiały o sytuacji braku prawa do pobierania świadczeń. Podkreśliliśmy, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych obowiązek prawidłowego pouczenia osoby otrzymującej świadczenie spoczywa na organach administracji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 25.01.2016, sygn. akt IV SA/Gl 456/15 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Rybnika. W świetle okoliczności sprawy Sąd uznał za wadliwe stanowisko Prezydenta Miasta  Rybnika i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach.

Sąd zauważył, iż w pouczeniu zawartym w decyzji przyznającej zasiłek nie wskazano wprost, że zasiłek pielęgnacyjny pobierany wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym stanowi świadczenie nienależne. Okoliczność powyższa jest o tyle istotna, że jak wynika z akt sprawy stan zdrowia skarżącej już w momencie składania wniosku budził poważne zastrzeżenia, co zdolności postrzegania realnej rzeczywistości. W ocenie Sądu, pouczenie zawarte w decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny nie było w wystarczającym stopniu zindywidualizowane i zrozumiałe dla skarżącej – nie wyjaśniało jej, że pobieranie zasiłku pielęgnacyjnego nie może mieć miejsca w sytuacji uzyskania dodatku pielęgnacyjnego.

Zgodnie z wyrokiem organy administracji – zważając na stan zdrowia skarżącej - powinny dochować szczególnej staranności przy pouczeniu skarżącej o niemożności równoczesnego pobierania obu powyższych świadczeń, co stanowi realizację zasad ogólnych postępowania administracyjnego - zasady pogłębiania zaufania obywatela do państwa oraz zasady informowania. 

Wyrok w sprawie IV SA/Gl 456/15 z dnia 26 stycznia 2016 r. jest publikowany w orzecznictwie  Systemów Informacji Prawnej: LEX wydawnictwa Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. (LEX nr 1997328) oraz Legalis wydawnictwa C.H.Beck Sp. z o.o. (Legalis nr 1431774).

Przebieg sprawy

29.07.2014 Decyzja KRUS przyznająca rentę rodzinną
21.08.2014 Zawiadomienie Ośrodka Pomocy Społecznej  w Rybniku o wszczęciu postępowania administracyjnego
22.01.2015 Decyzja Prezydenta Miasta Rybnika
02.02.2015 Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Rybnika do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach
10.03.2015 Decyzja  Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach
08.04.2015 Skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach 
26.01.2016 Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. akt: IV SA/Gl 456/15
  • prowincja
  • miasto
  • izba lekarska
  • Do Rzeczy
  • ralus
  • IPS
  • adwokat ewa
  • pity2016
  • seminarium
  • weglosmyk
  • Gość Niedzielny
  • Non Profit
  • dudkiewicz
  • renovabis
  • praca
  • denon
  • pfron
  • Niedziela
  • oblaci
  • zthiu
  • Ogicom
  • Google
  • Przewodnik Katolicki
  • szip
Facebook
Newsletter
Newsletter spes.org.pl

Na podany przez Ciebie adres mailowy przesyłać będziemy najnowsze informacje - zostań w kontakcie!

Możesz pomóc
Możesz pomóc

Włącz się w pomaganie. Osoby niepełnosprawne, w trudnej sytuacji życiowej i materialnej czekają na Twój gest. Szczegółowe informacje w dziale MOŻESZ POMÓC