Kryteria orzekania o niepełnosprawności dziecka (2012 - )

Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach, który zapadł po naszej apelacji, brak jest podstaw prawnych do stosowania zawężonego katalogu stanów chorobowych, ustalonego z przekroczeniem upoważnienia ustawowego w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 r. w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia.

Dzięki pomocy prawnej Ośrodka Poradnictwa SPES dziecko z niedosłuchem centralnym zostało wyrokiem sądu II instancji zaliczone do osób niepełnosprawnych, pomimo iż niedosłuch centralny nie jest wymieniany w katalogu schorzeń rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia.

Jest to precedensowe orzeczenie niezmiernie ważne dla wszystkich rodziców, którym do tej pory odmawiano orzeczenia o niepełnosprawności dziecka z uwagi na to, że choroba dziecka nie jest wymieniona w katalogu schorzeń rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

W 2012 roku u siedmioletniego wówczas chłopca rozpoznano niedosłuch centralny – centralne zaburzenie przetwarzania słuchowego, głównie pod postacią trudności w rozumieniu mowy w szumie i w hałasie. Kluczowe znaczenie ma w takim wypadku zastosowanie specjalistycznych oddziaływań rehabilitacyjnych i edukacyjnych oraz zaopatrzenie w kosztowny system wspomagający słyszenie, dla którego zlecenie wystawiła poradnia audiologiczna. Pomimo opisywanych problemów zarówno Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, jak i Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim odmówiły w swoich orzeczeniach zaliczenia chłopca do osób niepełnosprawnych. 

Sąd I instancji oddalił sporządzone przez nas odwołanie. Wskazał, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające zaliczenie dziecka do osób niepełnosprawnych w znaczeniu orzeczniczym. Biegli powołani przez Sąd przyznali, iż dziecko potrzebuje wsparcia w zakresie przewyższającym potrzeby osób w danym wieku a jego dobry kontakt z otoczeniem pogarszać się będzie w hałaśliwej grupie rówieśniczej. Niemniej, zdaniem biegłych o których opinie swe rozstrzygnięcie oparł sąd I instancji, niedosłuch centralny nie znajduje się w katalogu stanów chorobowych wymienionych w sposób enumeratywny w akcie prawnym wykonawczym - w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 r., w oparciu o które orzeka się o niepełnosprawności u dzieci.

Wyrok ten został przez nas zakwestionowany. W szczególności wnieśliśmy o przedstawienie przez sąd II instancji Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości: czy katalog schorzeń wymienionych w rozporządzeniu MPiPS w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia, jest katalogiem zamkniętym. Wykazywaliśmy, iż przypadku przyjęcia takiej interpretacji następuje sprzeczność pomiędzy przepisami rozporządzenia a przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, które określają przesłanki do zakwalifikowania dziecka do osób niepełnosprawnych.

Sąd odwoławczy - Sąd Okręgowy w Katowicach, w prawomocnym wyroku z dnia 18 marca 2016 r., sygn. akt X 1Ua 94/15 zmienił zaskarżony wyrok i zaliczył dziecko naszej klientki do osób niepełnosprawnych.

Sąd dokonał analizy podstawy prawnej dla obowiązującego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia. W wyniku tej analizy Sąd stwierdził, iż Minister nie jest upoważniony do wyliczenia w akcie wykonawczym schorzeń skutkujących możliwością ustalenia niepełnosprawności dziecka, a tym bardziej do ustalenia zamkniętego katalogu tych schorzeń. W konsekwencji, w ocenie Sądu przywołane rozporządzenie może być stosowane tylko w tym zakresie, w jakim nie wykracza poza treść ustawowego upoważnienia i tylko w połączeniu z brzmieniem art. 4a ustawy rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przepis ten stanowi, iż dzieci są zaliczane do osób niepełnosprawnych:

"jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku”.

Przebieg sprawy

16.05.2012  Orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Katowicach odmawiające zaliczenia dziecka do osób niepełnosprawnych
02.06.2012 Odwołanie od orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Katowicach
12.07.2012  Orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim (dalej WZON) odmawiające zaliczenia dziecka do osób niepełnosprawnych
25.08.2012    Odwołanie od orzeczenia WZON skierowane do Sądu Rejonowego - VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach
14.09.2012 Odpowiedź WZON na odwołanie
10.02.2013    Opinia biegłego sądowego z zakresu neurologii
18.03.2013 Uwagi WZON do opinii biegłego
07.05.2013 Opinia uzupełniająca biegłego z zakresu neurologii
06.11.2013 Opinia biegłego sądowego z zakresu laryngologii
27.12.2013 Zastrzeżenia do opinii biegłego z zakresu laryngologii
23.05.2014   Opinia uzupełniająca biegłego z zakresu laryngologii
19.08.2014 Opinia drugiego biegłego z zakresu laryngologii
23.10.2014 Zastrzeżenia do opinii drugiego biegłego z zakresu laryngologii z wnioskiem o zakończenie postępowania
19.02.2015 Opinia uzupełniająca drugiego biegłego z zakresu laryngologii
14.05.2015     Wyrok Sądu Rejonowego Katowice – Zachód w Katowicach, sygn. akt VII U 221/12
15.06.2015  Apelacja od wyroku Sądu I instancji 
18.03.2016 Wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach, sygn. akt X 1Ua 94/15
13.10.2016 Wystąpienie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki i Społecznej
13.10.2016 Wystąpienie do Rzecznika Praw Obywatelskich
06.02.2017 Wystąpienie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki i Społecznej
06.02.2017 Wystąpienie do Rzecznika Praw Obywatelskich
09.03.2017 Pismo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
15.09.2017 Wystąpienie do Prezesa ZUS
12.10.2017 Pismo Prezesa ZUS

Komentarze

Komentarze nie połączone z portalem Facebook

(pokaż)

Komentarz pojawi się po zaakceptowaniu przez moderatora.

  • Ogicom
  • denon
  • szip
  • oblaci
  • seminarium
  • prowincja
  • Non Profit
  • pfron
  • Do Rzeczy
  • izba lekarska
  • adwokat ewa
  • IPS
  • miasto
  • pity2016
  • praca
  • renovabis
  • Gość Niedzielny
  • Niedziela
  • Google
  • Przewodnik Katolicki
  • weglosmyk
  • zthiu
  • dudkiewicz
  • ralus
Facebook
Newsletter
Newsletter spes.org.pl

Na podany przez Ciebie adres mailowy przesyłać będziemy najnowsze informacje - zostań w kontakcie!

Możesz pomóc
Możesz pomóc

Włącz się w pomaganie. Osoby niepełnosprawne, w trudnej sytuacji życiowej i materialnej czekają na Twój gest. Szczegółowe informacje w dziale MOŻESZ POMÓC