Jak działać w przypadku zagrożenia eksmisją?

Eksmisja z mieszkania co do zasady może być przeprowadzona wyłącznie na mocy wyroku lub postanowienia sądu, orzekającego wydanie i opróżnienie lokalu mieszkalnego. Wyjątkiem od tej zasady są sytuacje, gdy dana osoba poddała się dobrowolnie egzekucji w zakresie eksmisji w akcie notarialnym oraz w przypadku osób, których mieszkanie zostało zlicytowane za długi. 

W każdym jednak przypadku, wyłącznie komornik może faktycznie przeprowadzić eksmisję – czyli usunąć lokatora z mieszkania, wraz z jego rzeczami.  

Najczęstszą przyczyną eksmisji są problemy lokatorów w opłacaniu czynszu i powstałe z tego tytułu zadłużenie w opłatach za mieszkanie. Gdy umowa najmu została rozwiązana i lokator (lokatorzy) nie wyprowadził się za żądanie wynajmującego – wynajmujący skieruje do sądu pozew o eksmisję przeciwko wszystkim osobom zamieszkałym w lokalu.  

Jak postępować, gdy wpłynie pozew o eksmisję? 

Sąd doręczy odpis pozwu o eksmisję wszystkim pozwanym lokatorom i zobowiąże w określonym terminie (np. w terminie 14 lub 21 dni czy też do terminu pierwszej rozprawy) do wskazania sądowi, czy lokator spełnia warunki do przyznania prawa do lokalu socjalnego w przypadku orzeczenia eksmisji. W wyroku nakazującym eksmisję sąd orzeka bowiem o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. 

Należy odbierać wszelką kierowaną do nas korespondencję sądu i odpowiadać sądowi na piśmie, gdy nas do tego zobowiązuje. Jeśli nie odbierzemy korespondencji (dwukrotnie awizowanej – łącznie 14 dni), którą sąd skierował do nas na prawidłowy adres – może ją uznać za doręczoną; jeśli nie odpowiemy na pismo sądu wzywające do wykazania, że spełniamy warunki do przyznania prawa do lokalu socjalnego – sąd może uznać, że nie spełniamy tych warunków i w rezultacie sąd może orzec eksmisję bez prawa do lokalu socjalnego.

Czy sąd może orzec o eksmisji pomimo tego, że nie stawię się na rozprawie?

Jeśli nawet sąd nie zobowiąże nas do osobistego stawiennictwa na rozprawie – wskazane jest, by się na niej stawić. Pomimo naszej nieobecności na rozprawie, sąd może wydać wyrok i jeżeli nie złożymy wniosku o jego doręczenie - sąd nie będzie miał obowiązku nam go doręczać, chyba że będzie to wyrok zaoczny. Wyrok zaoczny zapadnie wtedy, gdy nie stawimy się na rozprawie i nie złożyliśmy w sądzie żadnego pisma, w którym zajęlibyśmy stanowisko co do treści pozwu. Wyrok zaoczny jest natychmiast wykonalny, czyli właściciel może natychmiast udać się z nim do komornika celem wykonania eksmisji - pomimo tego, że wyrok ten jest jeszcze nieprawomocny. 

Jeśli nie mogliśmy stawić się na rozprawie – należy bezwzględnie w ciągu najbliższych 7 dni dowiedzieć się w sądzie, czy zapadł wyrok, a jeśli tak, to jakiej treści i w zależności od sytuacji, podjąć decyzję o odwołaniu – wniesieniu apelacji. W tym celu należy w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku złożyć w sądzie wniosek o doręczenie wyroku wraz z pisemnym uzasadnieniem, a następnie w terminie 2 tygodni od daty doręczenia wyroku z uzasadnieniem, wnieść apelację do sądu II instancji – za pośrednictwem sądu I instancji, który wydał zaskarżony wyrok. Jeżeli nie złożyliśmy w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku, wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem – to możemy w ciągu  3 tygodni od ogłoszenia wyroku  wnieść apelację, nie posiadając pisemnego uzasadnienia wyroku.

Jeśli zapadł wyrok zaoczny - możemy w ciągu 2 tygodni od daty jego doręczenia wnieść do sądu, który go wydał, sprzeciw od wyroku zaocznego; sąd na nasz wniosek zawiesi nadany wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności, jeśli wykażemy, że wyrok ten został wydany z naruszeniem przepisów o dopuszczalności jego wydania albo jeśli uprawdopodobnimy, że nasze niestawiennictwo na rozprawie było niezawinione.   

Komu przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego w przypadku eksmisji?

Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.

Osoby uprawnione do otrzymania lokalu socjalnego w przypadku eksmisji, to: 

  • kobieta w ciąży,
  • małoletni, niepełnosprawny w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej lub ubezwłasnowolniony oraz sprawujący nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkały
  • obłożnie chory,
  • emeryt i rencista spełniający kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,
  • osoba posiadająca status bezrobotnego,
  • osoba spełniając przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały

- chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany.

Istnieją jednak wyjątki od powyższej zasady: 

  • sąd może nie przyznać lokatorowi prawa do lokalu socjalnego pomimo tego, że lokator należy do którejś z wymienionych powyżej kategorii osób, jeżeli eksmisja dotyczy mieszkania niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem lokali zamieszkiwanych na podstawie umowy ze spółdzielnią mieszkaniową albo z towarzystwem budownictwa społecznego
  • sąd nie przyzna lokatorowi prawa do lokalu socjalnego pomimo tego, że lokator należy do którejś z wymienionych powyżej kategorii osób - gdy powodem eksmisji jest stosowanie przemocy w rodzinie lub wykraczanie w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, albo niewłaściwe zachowanie czyniące uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku albo gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego.

Jeśli sąd orzeknie, że lokator jest uprawniony do otrzymania lokalu socjalnego - sąd w wyroku nakazuje wstrzymanie wykonania eksmisji do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. 

Czy mogę zaskarżać czynności komornika wykonującego eksmisję?

Gdy właściciel mieszkania skieruje orzeczenie sądu nakazujące eksmisję do komornika – komornik zawiadamia nas o wszczęciu postępowania i wyznacza termin do dobrowolnego opuszczenia mieszkania. Po upływie tego terminu, jeśli się nie wyprowadzimy – komornik podejmuje dalsze czynności – o czym nas zawiadamia, uzależnione od tego, czy gmina wskazała nam zgodnie z orzeczeniem sądu lokal socjalny bądź czy mamy uprawnieninie do pomieszczenia tymczasowego.

Co do zasady, dłużnik ma prawo do złożenia skargi do sądu na czynności komornika w terminie tygodniowym od dnia dokonania czynności, przy której był obecny lub był o jej terminie zawiadomiony, w innych przypadkach - od dnia zawiadomienia o dokonaniu czynności, a w razie w braku zawiadomienia - od dnia powzięcia wiadomości o dokonanej czynności. 

Należy zwrócić uwagę na pouczenia co do możliwości i trybu wniesienia skargi, zawarte w pismach komorniczych – w zależności od tego, kiedy komornik wszczął postępowanie, skargę należy wnieść do sądu za pośrednictwem komornika, bądź bezpośrednio do sądu.   

Wniesienie skargi na czynność komornika nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego ani wykonania zaskarżonej czynności, chyba że sąd zawiesi postępowanie lub wstrzyma dokonanie czynności. Dlatego też, jeśli wnosimy skargę, warto w niej zawrzeć wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego lub wstrzymanie dokonania czynności. 

Okres ochronny dla lokatora z nakazem eksmisji 

Wyroków sądowych nakazujących eksmisję nie wykonuje się w okresie od 1 listopada do 31 marca roku następnego włącznie, jeżeli osobie eksmitowanej nie wskazano lokalu, do którego ma nastąpić przekwaterowanie. Nie dotyczy to jednak wyroków, w których powodem eksmisji jest stosowanie przemocy w rodzinie lub wykraczanie w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, albo niewłaściwe zachowanie czyniące uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku albo gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego. 

Dla kogo pomieszczenie tymczasowe?

Jeżeli w wyroku sąd nie przyznał eksmitowanemu lokatorowi prawa do lokalu socjalnego, a na wezwanie komornika nie wyprowadził się z mieszkania - komornik występuje do gminy o wskazanie tymczasowego pomieszczenia, do którego ma nastąpić eksmisja i wstrzymuje wykonanie eksmisji do czasu wskazania tegoż pomieszczenia, nie dłużej jednak niż przez  6 miesięcy. Jeśli gmina w tym terminie nie wskaże tymczasowego pomieszczenia, komornik usunie lokatora do noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe, wskazanej przez gminę.  

Prawo do tymczasowego pomieszczenia nie przysługuje, jeżeli: 

  •  z wyroku wynika, że eksmisja została orzeczona z powodu stosowania przemocy w rodzinie lub z powodu rażącego lub uporczywego wykraczania przeciwko porządkowi domowemu albo niewłaściwego zachowania czyniącego uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku, albo że dłużnik dokonał zajęcia opróżnionego lokalu bez tytułu prawnego;
  • nakaz eksmisji dotyczy lokalu zajmowanego na podstawie umowy najmu okazjonalnego w sytuacji, gdy właściciel lokalu zgłosił zawarcie tej umowy naczelnikowi urzędu skarbowego; 
  • nakaz eksmisji dotyczy tymczasowego pomieszczenia.

Co w sytuacji, gdy nie jestem uprawniony do pomieszczenia tymczasowego?

Osoby, którym nie przysługuje prawo do pomieszczenia tymczasowego, mogą zostać eksmitowane przez komornika bezpośrednio do noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe, wskazanej na wniosek komornika przez gminę.



Jeśli nasz poradnik był pomocny - prosimy, przekaż kilkuzłotową darowiznę dla ciężko chorych dzieci, którym nasze Stowarzyszenie funduje stypendia. Jeśli w poradniku brakuje ważnych Twoim zdaniem informacji lub nie są one dla Ciebie zrozumiałe poinformuj nas o tym. Wszystkie uwagi czytamy i staramy się uwzględnić w kolejnych aktualizacjach poradnika Dziękujemy!

Copyright © SPES 1999 - 2017. Wszystkie prawa zastrzeżone.

Żaden fragment utworów i informacji zamieszczonych na stronach serwisu "Twoje Prawa" nie może być: rozpowszechniany, udostępniany publicznie, publikowany, kopiowany, reprodukowany, bez względu na formę oraz cel (odpłatnie lub nieodpłatnie), bez pisemnej zgody Stowarzyszenia SPES.

  • IPS
  • denon
  • Non Profit
  • praca
  • Ogicom
  • dudkiewicz
  • renovabis
  • izba lekarska
  • prowincja
  • Do Rzeczy
  • Niedziela
  • adwokat ewa
  • ralus
  • zthiu
  • oblaci
  • weglosmyk
  • Przewodnik Katolicki
  • miasto
  • pity2016
  • Gość Niedzielny
  • seminarium
  • pfron
  • szip
  • Google
Facebook
Newsletter
Newsletter spes.org.pl

Na podany przez Ciebie adres mailowy przesyłać będziemy najnowsze informacje - zostań w kontakcie!

Możesz pomóc
Możesz pomóc

Włącz się w pomaganie. Osoby niepełnosprawne, w trudnej sytuacji życiowej i materialnej czekają na Twój gest. Szczegółowe informacje w dziale MOŻESZ POMÓC